03-10 OCAK SURUÇ  ÇADIRKENTLER

SAĞLIK RAPORU

Kobanê’deki savaşın başlamasıyla (15 Eylül 2014) Suruç merkez ve civarına binlerce

Kobanêli göç etmek zorunda kaldı. Nüfusun büyük çoğunluğu Suruç merkezdeki şu

Suphi N.Ağırsanlı çadır kenti (bulgur fab.)

Kader Ortakkaya çadır kenti (bu kamp Aralık başında açıldı)

Ş.Gelhat çadır kenti (Bu kamp yeni açıldı 10.000 kişilik olması düşünülüyor. Şuan 122

Geri kalan nüfusun bir kısmı Suruç’ta AFAD kampında ,köylerde,Suruç  ara

mahallelerinde  hatta diğer şehirlere dağılmış durumda.

Göç etmek zorunda kalan;   Kobanêlilere yönelik sağlık çalışmaları SES,TTB,ATA SOYER

S.Politikaları okulu ve bireysel gelen(yurt dışı) sağlık çalışanları tarafından

Genel olarak çalışmalar üç yönlü yürümekte;

Sağlık işleri ile ilgili koordinasyon DTK sağlık meclisi tarafından yürütülüyor.Gelen

arkadaşlardan biri mutlaka koordinasyona bakıyor . belki de en zor işi buradaki

arkadaşımız yapıyor. Çalışmaların günlük planlaması,aşıların organizasyonu,hastaların

sevki,resmi kurumlarla görüşmeler(TSM,Eczaneler,Hastane,Halk sağlığı

müd.,v.b.),dışarıdan gelen gönüllüleri programa dahil etme,basın ile ilişkiler,ilaç sevki,

ihtiyaçların belirlenmesi  gibi sorumluluklar koordine edilmeye çalışılıyor.              

(NOT: Koordinasyon yer alacak olan arkadaşın hergün sabah saat 09:00 da amara

kültür merkezinde yapılan toplantıya katılması gerekmektedir.)

2. Poliklinik hizmetleri:  Mevcut sağlık algısı, bakış açımızı daralttığından ve var olan

sağlık sisteminin sürdürülebilirliğine olanak sağladığından dolayı çadır kentlerde

poliklinik hizmetinin sunulması durdurulmuştur. Fakat gerek akut gelişen durumlar ve

kronik hastalıkların mevcut durumu göz önüne alınarak ,günlük sağlık

koordinasyonundan doğru gönüllü arkadaşın amatör sağlıkçı arkadaşlarla aldığı

toplantılarda belirlenen hastaların muayeneleri yapılmaktadır.

3. Amatör sağlıkçı çalışması: Geleneksel ve modern sağlık alanlarında sahip olduğu

kadın bakış açılı bilgi ve birikimini ekolojik bir perspektifle toplumsallaştırarak,

deneyimlerini sürekli geliştiren, sadece iyileştirici ve önleyici amaçlar için kullanan,

farklı beklentilere düşmeyerek gönüllü sağlık hizmeti sunan, toplumsal sağlığı olumsuz

etkileyen her türlü etkene karşı kendinde cevap hakkı bulan ve cevap olmaya çalışan,

profesyonel eğitim almış ya da almamış kişi/kişilerdir, şeklinde tanımlanabilir.

  Bundan dolayı, çalışma yürüttüğümüz çadır kentlerde amatör sağlıkçı komiteleri

oluşturularak bu arkadaşlar üzerinden çadır kentlerin sağlık sorunlarını tespit edip

çözüm gücü olma hedeflenmiştir. Sağlık bilgisinin kişilerin tekelinden kurtarıp bilginin

toplumsallaştırılması amaçlanmıştır. Bu sayede ve amaçla kurulan amatör sağlıkçıların

oluşturduğu komitelerin hepsinin katılımıyla bir toplantı alınarak meclisleşme

temelinde bir çalışma da yürütülmüştür.

ARİN MİRXAN ÇADIRKENTİ:  Çadır kentte toplam 3037 kişi, 488 aile vardır. Bu çadır

kentte daha önce yapılan amatör sağlıkçı çalışması sonucu 13 amatör arkadaş

belirlenmişti. Burada yapılan çalışmalarda hemen her gün amatör arkadaşlarla bir araya

gelip sağlık tartışmaları yürütüldü. Arkadaşların katılımı bizler için önemliydi en yoğun

olan kamplardan biri olmasına rağmen çalışma konusunda fazla sıkıntı yaşanmamıştır.

Amatörlerle bizim perspektifden doğru sağlık bakış açımızı tartıştırdık.Bu çalışmalar

sonucunda arkadaşların belli bir düzeye gelebildiğimizi düşünüyorum. Ayrıca

istanbul’dan gelen arkadaşların ağız hijynenine yönelik verdiği eğitimler ve bu

çalışmalara amatör arkadaşların katılması önemliydi.

A-Adule / çadır A-18                                       H- Newroz /çadır H-4

B- Safiye / çadır B-27                                      K- Dijle / çadır K??

C- Xewle / çadır C-18                                       L- Zozan / çadır L-21

D- Alin / çadır D-21                                          J- Adule / çadır J??

F- Zozer / çadır F-28                                        P-Şehrivan / çadır P-6

G- Narin / çadır G-38                                        N- Zahide / çadır N-6

                                                                                   M-Aliye / çadır M-32 (Koordinasyon)

SUPHİ NEJAT AĞIRNASLI ÇADIRKENTİ: Çadırkentte 1100 ‘e yakın kişi yaşamakta, 170

aile bulunmaktadır.Daha önce iletişime geçilen üç kadın arkadaş üzerinden dokuz

arkadaşa daha ulaşılarak 12 kişilik bir amatör sağlık komitesi oluşturuldu. Arkadaşlarla

alınan kısa bir bilgilendirme toplantısının ardından kendilerinin de dahil olduğu bir

sağlık taraması yapıldı. Bu taramanın poliklinik algısı oluşturmaması adına özen

göstererek girilen her çadırda doğal sağlık tartışmaları yapılarak travmanın kısmen

etkisi kırılmaya çalışıldı.Ardından yayılmaya başlayan bit vakalarının önüne geçebilmek

adına şampuan dağıtımı ve kullanımıyla ilgili bilgilendirme yine arkadaşlar üzerinden

yapıldı. Amatör arkadaşlarla ekoloji ve sağlık konuları üzerine yoğunca tartışmalar

yürütüldü.Tansiyon ve ateş konularında arkadaşlarla paylaşılan bilgiler ışığında hem

kronik hastaların takipleri sağlandı hem de akut gelişebilecek durumlara cevap

olabilmeleri kısmen sağlandı. Kronik hastaların ilaçları yeniden düzenlendi. Akılcı ilaç

kullanımı konulu tartışmayla birlikte ciddi bir ilaç tasarrufuna gidilerek bağımlılığın

önüne belli bir ölçüde geçildi.Neredeyse her çadırdan küçük bir eczane niteliğinde

gereksiz ilaçlar tespit edilerek imha edildi.Kişisel hijyen ve çevre temizliği konularında

bilgi alışverişinde bulunuldu. Burda da ağız hijyenine yönelik verilen ve görsel araçlarla

sunulan eğitimin amatörler tarafından verilmesi aslında yürüttüğümüz amatör sağlıkçı

çalışmalarının güzel birer yansımasıydı bize göre. Ayrıca acil müdahale gerektiren ve

çekilmesi gereken dişleri olan hastalar tespit edilip, bunlara hastaneye götürülüp diş

Suphi Nejat Ağırnaslı amatör sağlıkçıları:

Leyla / çadır 4                                                                                   Hamide / çadır 48

Rodîn / ambar3/ çadır 4(Koordinasyon)                             Rewan / ambar 3 / çadır 15

Eydê / ambar2/ çadır 14                                                              Gerilla / ambar 3 / çadır 11

Yeter / çadır 28                                                                                 Şirin / ambar 1 /çadır 1

Aljîn / ambar2   / çadır 10                                                                Nûr /çadır 35

Hiva / çadır 16                                                                                       Eynê / çadır 5

ROJAVA ÇADIRKENTİ: Bu çadırkentte 200 aile ve 1100’e yakın kişi yaşamaktadır.

Xalise / Şehit Xebat sokağı                                  

Fevziye / Şehit Şilan sokağı /çadır 52

Mizgin / Şehit Viyan sokağı / çadır 92

Narin / Şehit Dilovan sokağı / çadır 52 ( koordinasyon)

Sozdar ve Werdi / Şehit Murat sokağı / çadır A-74

KOBANE ÇADIRKENTİ: 257 aile, 1471 kişi yaşamaktadır. İlk gün tüm amatörlerle yeni

gelen ekiple tanışmak için toplantı alınıp sağlık üzerinden bir tartışma başlatıldı buraya

neden geldiğimizi ne gibi bir çalışma planını önümüze koyduğumuzu arkadaşlara

aktardık. İstanbuldan ağız hijyenine yönelik çalışma yapmak için gelen (cevher,

özlem,ekrem) arkadaşların bulunması üzerine  tüm amatörlerin diş problemlerini dile

getirmesi dikkat çekti. Onunda dışında hemen hemen tüm amatörler aile planlaması ve

korunmak yöntemleri ilgili yardım istediler. Kronik hastalar, biten ilaçlarının temini

konusunda talepte bulundular kamp içerisinde görülen sağlık problemlerini bizlere

Rojin / sokak A / çadır 83 ( koordinasyon)

KADER ORTAKKAYA ÇADIRKENTİ: 456 aile yaklaşık 4000 kişi yaşamaktadır. Yaklaşık 15

aile de çadır kent sınırlarının dışında gelişigüzel olarak çadır kurmuş ve bu şekilde

yaşamaktadır(Çadır kenttekilerle aynı imkanları paylaşmaktadırlar).   Daha önce bu kampta

yapılan amatör sağlıkçı çalışmaları yaşanan sıkıntılardan dolayı oluşturulamamıştı.

04.01.2015 tarihinde (azad ve sabri) çadır kente gittiğimizde orda ki koordinasyonla bir araya

geldik, koordinasyondaki arkadaşla belli bir tartışma ve aktarımlardan sonra buraya geliş

amacımızın çadır kentte amatör sağlıkçı belirlemek sağlık komitesi oluşturmak olduğunu bu

konuda bize yardımcı olacak arkadaşların olup olmadığını sorduğumuzda 3 arkadaşın ismini

verdi, daha sonra bu 3 arkadaş toplantıya dahil oldular. Arkadaşlara çalışmanın ne olduğunu

genel hatları ile aktardık daha sonra arkadaşlar da bu çalışmaya kendilerini

katabileceklerini ifade ettiler.Günlük olarak bu çadır kent ziyaret edildi ve 2. gunden

itibaren her gün amatör sağlıkçı arkadaşlarla bir araya gelindi. ilk 2 gün örgütlenme,

tanımlanma, amaç ve amatör sağlıkçı komisyonunun gerekliliği tartışmalarından sonra

eğitim safhasına geçildi. ilk olarak kendi vücutlarının tanınması açısından kaba bir

anatomi anlatıldı. Sonraki süreçlerde beden  hijyenin ve hijyenin  insan sağlığına etkileri

tartışıldı. Kaba haliyle hijyen ve enfeksiyon bağlantısı ve enfeksiyon mekanizmaları

tartışıldı. Ondan sonra aynı düzlemde ağız ve diş sağlığı ve hijyeni diş ekibi tarafından

anlatıldı. Çadır kent sağlık taraması yapılırken genel olarak ateş ve tansiyon ölçümleri

gösterildi, pratik olarak onlara yaptırıldı. Sonra her iki konunun da genel olarak teorik

tartışmaları yürütüldü. Halı hazırda şu anda 9 kişilik amatör sağlık komitesi mevcuttur.

Bu kampta genel olarak bütün çadır kent sağlık açısından tarandı, tüm kronik hastalar ve

gebeler kaydedildi. tedaviler düzenlendi. Tüm 0-3 yaş arasına aşılama yapıldı. Sağlık

Kader Ortakkaya amatör sağlıkçıları:

A- 1) Emel Heci / çadır A-29 (koordinasyon

B- 1) Cevahir Abdo / çadır B-68

Ş.GELHAT ÇADIRKENTİ: 122 aile yaşamaktadır. Henüz açılan,kısmen kurulumu devam

eden ve sağlık konusunda herhangi bir çalışma yürütülmeyen çadır kent.Şırnak ekibi

olarak daha önce çadır kent koordinasyonu (gönüllü) tarafından kısmen cevap

olunmaya çalışılan sağlık sorunları ile ilgili bir toplantı alarak aktarımları doğrultusunda

bir planlama çıkarıldı. İlk olarak kampın tamamına sağlık taraması yapıldı. Tespit edilen

ve tedavi gerektirin hastalıklara ilaç temin edildi. Bunun yanında aşılamayla ilgili

herhangi bir girişim olmadığından bu konuda da bir çalışma yürütülerek aşılamanın

büyük bir kısmı tamamlandı. Amatör sağlık komitesi çalışmaları da kamp koordinasyonu

referansıyla iletişime geçilen 4 arkadaş ile alınan bir toplantıyla başlanıldı.İlk aşamada

belirlenen dört arkadaşla bir toplantı alınarak kampın mevcut durumu ve sağlık

konularında tartışarak mevcut algı üzerine fikir sahibi olundu. Doğal sağlık üzerine kısa

bir aktarım yapılarak çalışmanın çerçevesi bir düzeyde netleştirildi. Daha sonra

arkadaşlarla çeperi tartışarak bu konuda önerileri alındı. Öneriler üzerine dahil olan

arkadaşlarla yedi kişilik bir komite kuruldu.Amatörlerle teorik tartışmalar yürüterek

pratik yansımalarının yaratacağı etki üzerine bilgi paylaşımlarında bulunuldu. Sağlıkla

ilgili alışkanlıkların yıkıcılığı konusunda hemfikir olunduktan sonra koruyucu

sağlık,insan bedeni,gereksiz ilaç kullanımı ve hijyen konularında bilgi paylaşımları

yapıldı. Çadır kentin kurulum aşamasında olmasından kaynaklı su,elektrik ve çevre

düzenlemesi ile ilgili ciddi problemlerin oluşu hem bulaşıcı hastalıklara zemin

hazırlaması hem de mevcut travmayı daha da derinleştirmesinden kaynaklı, üzerinde

yoğunlaşılması gereken bir çadır kent.

Mizgin Osman / çadır 161                           Nesrin Mehli / çadır 90

Necla Mihemed / çadır 146                         Leyla Mislim / çadır 183

Rengin Ebdi / çadır 122                               Feride Osman / çadır 161

     Mevcut durum ve şartları göz önünde bulundurursak, çadırkentlerdeki eksikler çok

fazla olmasına rağmen müdahele edebildiğimiz, ve önüne geçebildiğimiz durumlar

olduğunu düşünüyorum. Koruyucu sağlık hizmetlerine yönelik aşılama, suyun

klorlanması çevre temizliği konusunda alınan önlemler, ayrıca gebe takibi ve anne-

çocuk sağlığı açısından sunulan hizmet, sağlık açısından oluşabilecek olumsuzlukları en

az seviyede bırakmıştır. Amatör sağlıkçıların mevcut tüm çadırkentlerde oluşturulması

ilerde buralara sağlık açısından daha çok müdahele etme ve buraları kontrol altında

tutmak açısından yararlı olcaktır. Bundan sonraki gidecek arkadaşların var olan amatör

sağlıkçılarla daha çok bir araya gelmesi ve toplantılar alması düşündüğümüz sistemin ne

kadar doğru olduğunu ortaya çıkaracaktır.

Kronik hastaların tedavilerinin sürekli kontrol etmesi ve ilaçlarını düzenli kullanmaları

açısından bu hastaların takiplerinin belli bir sistematiğe oturtulması gerekir. Daha önce

İMC tarafında kronik hastalara yönelik yapılan poliniklinik hizmeti bazı sıkıntılardan

dolayı devamlılık gösterememiştir. Bir an önce bu sorunun çözüme kavuşması

amatörlerle buluşma, bir araya gelme vakitlerimizi uzatacaktır.

-DTK veya sağlık politikadan koordinasyon olarak orda bulunacak arkadaşların daha

uzun süreliğine orda kalması işleyişin daha düzenli ve sistemli olmasını sağlayacaktır.

Bu yüzden gidecek arkadaşların en az 1 aylık bir programlama yapması gerekmektedir.

- Nöbeti teslim alacak ekiplerin Suruç’a en az 1-2 gün öncesinden gidip eski ekipten,

yapılan çalışmaların aktarımı konusunda bilgi alışverişinde bulunulmalıdır.

- Hangi ekibin gideceği konusunda netleşme yaşanmalı ve  tüm iller buna göre kendi

programlamalarını ona göre yapmalıdır.

- Suruç’ta amatör sağlıkçı çalışması için gidecek arkadaşların bizim sağlığa bakış açımıza

yabancı olmaması gerekir. Hangi ekip gidecekse ona göre kendi aralarında yerelinde bu

tartışmaları yapmalıdır. Yoksa var olan çalışmaları olumsuz etkileyebilir.

-Çadırkentlerdeki kalan Kobaneli’lerin sağlık verilerinin tekrardan güncellenmesi ve

bilgisayar ortamına aktarılmasında yarar vardır.